Kamperfoelie

Kamperfoelie brengt het geluk aan huis

Ze geuren verleidelijk, de bloemen van de wilde kamperfoelie. Misschien kent u die zoete geur wel van een zachte zomeravond of van een wandeling door een boslaantje. De ranken van de kamperfoelie slingeren zich om een boom heen of vlechten zich door een heg. De bloemen hebben iets grilligs: roomwitte slingers die naar buiten toe uitlopen in een bredere tong en verkleuren naar roodachtig roze.

Vooral in de avond is de geur van de kamperfoelie heel sterk. Precies de tijd waarop de nachtvlinders in actie komen. Door de geur worden ze aangetrokken en weten ze feilloos waar ze zijn moeten. Alleen, de bloemen van de kamperfoelie geven hun kostbare nectar niet cadeau: ze zit diep verborgen in het onderste deel van de bloembuis, die wel twee centimeter lang is. Er is dus wel behendigheid voor nodig om de honing uit de bloem te zuigen.

Nachtvlinders
Nachtvlinders worden niet alleen aangetrokken door geuren, ook fel licht kunnen ze niet weerstaan. Span maar eens een wit laken op en zet er een felle schijnwerper bij. U zult er versteld van staan hoeveel verschillende soorten nachtvlinders er op af komen en hoe de nacht vol is van leven. De kans is groot dat u naamgenoten aantreft van de nachtwacht bij uitstek, de uil. Maar ook zeldzamere en meer spectaculaire soorten nachtvlinders, zoals de grote beervlinder en de windepijlstaart. Deze laatste is een zogenaamde trekvlinder. In Nederland kunnen deze vlinders de winter niet doorstaan. Daarom trekken ze weg, bijvoorbeeld naar Zuid Europa of Afrika. Meestal zijn dat de nakomelingen van de vlinders die in het vorige voorjaar de tocht naar het noorden hebben gemaakt.

De kolibrievlinder, het groot avondrood en ook de windepijlstaart zijn uitgerust met een heel lange roltong, die ze diep in het hart van een bloem kunnen steken. Dankzij die lange tong weten deze nachtvlinders wel raad met de bloemen van de papsûger, zoals de wilde kamperfoelie in het Fries genoemd wordt. Een enkele keer tref je een van die vlinders overdag aan, zoals de kolibrievlinder die trillend voor een lavendelbloem staat en dan weer opvliegt om even later bij een andere bloem te gaan foerageren. Een prachtig gezicht. De windepijlstaart opereert op soortgelijke manier. Plukt u zo'n bloemsteeltje eens af van de kamperfoeliebloem en zuig er dan aan. U snapt meteen de Friese naam en de Nederlandse variant ervan: "zuigepappen".

Hier en nu
De bloemen en de bladeren van de kamperfoelie zijn voor mensen waardevol en worden al vanouds genoemd als middelen bij astma en hoest. Een thee getrokken van de bloemen vermindert hoestbuien en met een afkooksel van de bladeren kunt u gorgelen bij keelontsteking. Thee van de bladeren kan gedronken worden tijdens de bevalling om pijn en krampen te verzachten. Maar van de vuurrode bessen van de kamperfoelie moet u afblijven: ze zijn giftig en veroorzaken blaren. De vogels kunnen ze wel eten en zorgen daarmee voor de verspreiding van de zaden.

Kamperfoelie, in het Engels honeysuckle, maakt deel uit van de bloesemremedies, die de Engelse dokter Bach heeft ontwikkeld ter ondersteuning van psychische en emotionele problemen. Van diverse soorten bloemen maakte Dr. Bach een aftreksel en ieder van deze remedies kan voor een ander probleem aangewend worden. De honeysuckle is bedoeld voor mensen die teveel in het verleden leven: om hen te helpen in het hier en nu te komen en de aandacht bij het dagelijkse leven te houden zonder zich te verliezen in vroeger.
Bachbloesemremedies worden voorgeschreven door gespecialiseerde therapeuten, maar zijn ook verkrijgbaar bij sommige drogisterijen en via het internet. Er zijn weinig of geen risico's verbonden aan het gebruik van de sterk verdunde bloemenaftreksels.

Geluk
De kamperfoelie hoort bij een grote familie van planten, de Caprifoliaceae, waar diverse plantengeslachten bij horen. De Lonicera, waartoe de wilde kamperfoelie behoort, is één van die geslachten. Soms is de verwantschap duidelijk waar te nemen, zoals bij de Symphoricarpus, of Sneeuwbes (die ronde witte klapbessen die je onder je klomp kunt laten klappen), soms is de gelijkenis ver te zoeken, zoals bij de Valerianen of de Scabiosa's.
Van de Lonicera is de wilde soort, de Lonicera periclymenum, het meest bekend en in Nederland ook inheems en algemeen voorkomend. Hoewel u er, tenzij aangeplant in een tuin, tevergeefs om zult zoeken op de Friese klei. De wilde kamperfoelie is van nature een echte bosplant, die de voorkeur geeft aan lichte schaduw en een kalkrijke bodem. Wandelt u in de bossen van Schiermonnikoog bijvoorbeeld, dan zult u overal de zoete kamperfoeliegeur opsnuiven. En in de Friese Wouden groeit de kamperfoelie gewoon langs de kant van de weg in de vele houtsingels die daar het landschap tooien.

Steek uw neus er maar eens in en de kans is groot dat u op slag verliefd wordt.
Want kamperfoelie is een magische plant, die meisjes en jongens in de midzomernacht het hoofd op hol brengt. Een kamperfoelie in de buurt van het huis brengt geluk en voorspoed aan en als u een paar takken van de kamperfoelie in een vaas in huis zet, dan stroomt het geld binnen. Het aardige daarvan is, dat ze, als ze een tijdje blijven staan, vanzelf wortels krijgen. En dan kunt u iemand anders blij maken met een kamperfoelieplant voor in de tuin. Zo kan het geluk zich dus vanzelf uitbreiden. Want is het niet een enorme rijkdom om 's avonds in de tuin op het terras te zitten, de zoete lucht in te ademen en de vlinders te zien neerdalen op die overvloedige dis? Of de ramen van de slaapkamer wijd open te zetten en de nachtelijke geur van de kamperfoelie het huis in te laten stromen?