Huislook

Donderblad of Huislook

Een plantje voor iedereen
Huislook is geen look zoals daslook. Geen allium dus, met een typische uiengeur. Huislook ruik je niet, Huislook moet je naar kijken. Huislook ziet eruit als een platte artisjok of - zo u wilt wat lyrischer - als  een groene waterlelie. Kortom: het is een plant die rozetvormig is. De blaadjes zijn vlezig en sappig, want ze houden vocht vast. Zulke planten horen bij de vetplantenfamilie, de Crassulaceae in het Latijn.

Die eigenschap van Huislook om vocht vast te houden verraadt ook waar de plant van oorsprong thuishoort: op de rotsachtige bodem van het gebergte in Centraal en Zuid-Europa. Huislook wordt aangetroffen tot op 2800 meter hoogte zelfs, waar de lucht ijl is en geen bomen meer groeien. Extreme koude, hitte en droogte: huislook blijft in leven, in zomer en in winter. Geen wonder dat deze planten door hun naamgevers in vroeger eeuwen met het eeuwige leven werden geassocieerd. Zodat wij ze nu kennen als "Sempervivum", wat "altijd levend" betekent. Behalve dat de bladeren vocht kunnen vasthouden en zodoende altijd een reserve hebben voor droge perioden, heeft  Huislook nog een mechanisme om te overleven: als het lang droog blijft verwelken de buitenste blaadjes, die daardoor een beschermend laagje vormen om het hart van de plant heen. Toch heeft Huislook niet echt het eeuwige leven, want als het rozetje in juli of augustus tot bloeien komt, dan is het daarna gedaan met het leven. Net als bamboe, die eenmaal in bloei, ten dode is opgeschreven. Maar inmiddels zijn er om de bloeiende rozet van het Huislook heen al zoveel kleine Huislookjes ontstaan, dat deze onmiddellijk de leegte die het oudje achterlaat  opvullen.

Tegen bliksem en brandwondjes
Het kan handig zijn om Huislook in de buurt te hebben. En omdat het plantje het hele jaar door groen blijft, is het als huismiddeltje altijd voor handen. Het sap van de Huislook is van belang als geneesmiddel: het bevat looistof, slijm en appelzuur, die samenwerken bij het stillen van pijn en kramp. Aanstippen met een doormidden gebroken blaadje is al voldoende om een koortslip tot bedaren te brengen of kleine brandwondjes te genezen, ook bijvoorbeeld blaartjes als gevolg van teveel zonnebrand. Na een insektenbeet kan de pijn verzacht worden door een Huislookblaadje te wrijven over de plaats waar gestoken is. In de homeopathie is Sempervivum tectorum in gebruik bij problemen met de blaas, zoals bedplassen en ongewild urineverlies, of met de darmen, met name bij diarree.
Dat "tectorum" wil zeggen: "van de daken" en dat duidt aan, dat Huislook het naar zijn zin heeft bovenop een dak, en dan vooral op een oud pannendak. Lekker warm en stenig. Geen wonder, dat al sinds mensenheugenis het verhaal gaat, dat Huislook het huis beschermt tegen de bliksem. Vooral op het platteland is het nog veel als zodanig in gebruik, hoewel de meeste van deze gelovigen er wel voor gezorgd zullen hebben, dat er een aardleiding op de woning is aangebracht om de bliksemvangers van de moderne tijd, de TV, de computer, de wasmachine, de wasdroger, enzovoorts,  tegen de capriolen van de dondergod te beschermen. De dondergod van de oude Romeinen was Jupiter, bij de Germanen heette hij (want dit moest beslist een manspersoon wezen, die zo tekeer ging), Donar of Thor. En zo vind je weer een verklaring voor de naam waaronder Huislook ook bekend staat: Donderblad of Jovibarba (de baard van Jupiter).

Op het terras of balkon
Huislook is eigenlijk een plantje voor iedereen. Omdat het zo'n ontzettend gemakkelijk plantje is, dat je rustig of zelfs beter kunt vergeten als je planten water geeft. Daarom: spoed u naar een bloemenstalletje, een tuincentrum of kom nog liever naar de Natuurmarkt van De Kruidhof op de eerste woensdag in augustus in Buitenpost en neem eens een potje met Huislook mee. Vul een stenen schaal (het water moet eronder uit kunnen lopen!) met grind of gebroken puin, of wat u maar voor handen hebt en een klein beetje zanderige potgrond en zet de Huislook erin. Op het terras, balkon, of op de stoep bij de voordeur, en geen omkijken meer naar. Wilt u het extra mooi of lekker geurig maken, zet er dan ook een vroegbloeiende Steenbreek (Saxifraga), een laatbloeiende en klein blijvende Sedum in en voor de geur een kruiptijm, bijvoorbeeld citroentijm.

Een andere mooie toepassing van Huislook is wat minder eenvoudig. Voor het maken van een groen dak kunt u beter een gespecialiseerd bedrijf in de arm nemen. Huislook kan hier gecombineerd worden met allerlei soorten sedums.

Tenslotte  hoort Sempervivum natuurlijk thuis in iedere rotstuin. Heeft u zo'n tuin, dan staat Huislook er vast al in. Zo niet, kijk dan eens, of u ergens een zonnig hoekje hebt waar eigenlijk niets het lekker doet en maak daar eens een heuveltje van alle oude stenenrommel op uw erf. Ga op zoek naar de Sempervivums, de Sedums, de Saxifraga's en de Thymussen. Zet ze tussen de puinhopen. En u zult zien, dat uw kale heetgeblakerde tuinhoekje tot leven komt.